BÀI HỌC STEM 9.4. CHẾ TẠO MÔ HÌNH ĐIỆN GIÓ
THÔNG TIN VỀ BÀI HỌC
Lớp: 9

Thời lượng: 2 tiết

Thời điểm tổ chức: Khi học nội dung: Môn KHTN (Năng lượng với cuộc sống)
I. Yêu cầu cần đạt (của bài học)
Môn học

Yêu cầu cần đạt
– Nêu được sơ lược ưu điểm và nhược điểm của một số dạng năng

Khoa học
tự nhiên

lượng tái tạo (năng lượng Mặt Trời, năng lượng từ gió, năng lượng từ
sóng biển, năng lượng từ dòng sông).
– Thảo luận để nêu được một số biện pháp sử dụng hiệu quả năng lượng
và bảo vệ môi trường
– Giải quyết được một số vấn đề thực tiễn gắn với việc tính diện tích

Toán

xung quanh, thể tích của hình trụ, hình nón, hình cầu (ví dụ: tính thể tích
hoặc diện tích xung quanh của một số đồ vật quen thuộc có dạng hình
trụ, hình nón, hình cầu,...).

II. Đồ dùng dạy học
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Màn hình, máy chiếu.
- Các phiếu học tập và phiếu đánh giá.
- Dụng cụ, nguyên vật liệu liên quan chủ đề…
Giáo viên chuẩn bị một số học liệu sau:
STT

Thiết bị/ Học liệu

Số lượng

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Hình ảnh minh họa

1

Máy chiếu và các phụ kiện

1 cái

2

Màn chiếu

1 cái

3

Bút lông bảng xanh, đỏ, đen

1 cây/màu

4

Bảng trắng

1 cái

2. Chuẩn bị của học sinh:
- Sách giáo khoa, vở bài tập….
- Mỗi nhóm học sinh (5 - 6 hs/nhóm) chuẩn bị những vật dụng sau:
Chuẩn bị
STT

1

Thiết bị/ Học liệu

Băng keo trong

Số
lượng/nhóm

1 cuộn/nhóm

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Hình ảnh minh họa

2

Kéo

1 cây/nhóm

3

Giấy carton

1 tấm/ nhóm

4

Ống nước và co

2 bộ/ nhóm

5

Moteur

1 cái/ nhóm

6

3 dây đỏ, 3 dây đen dài 10 cm

1 bộ/ nhóm

7

Pin tiểu

1 pin/ nhóm

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Đèn led

1 cái/ nhóm

Ngoài những vật dụng trên, sau khi nghiên cứu kiến thức nền và thảo luận
nhóm, mỗi nhóm sẽ tự chuẩn bị những dụng cụ, nguyên vật liệu cần thiết, phù hợp để
chế tạo sản phẩm do GV yêu cầu.
III. Các hoạt động dạy học chủ yếu
1. Hoạt động 1. Xác định vấn đề thiết kế, chế tạo
Bước 1. Khởi động và giao nhiệm vụ
Hãy xem video clip sau https://www.youtube.com/watch?v=QckpfjemH38 và và cho
biết:

1) Theo em, các cánh quạt trên được quay bởi nguồn năng lượng gì?
https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

2) Chúng ta có thể chế tạo trụ điện gió có thể phát ra điện được không?
3) Mỗi nhóm hãy chế tạo một trụ điện gió có thể phát ra điện.
2. Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền; đề xuất giải pháp thiết kế
Bước 2. Nghiên cứu kiến thức nền
- GV phát Phiếu học tập (các câu hỏi liên quan kiến thức nền) cho các nhóm
và Phiếu thiết kế.
Câu 1. Turbine gió là gì? Cấu tạo? Chức năng?
Câu 2. Nguyên lý hoạt động của Tuabine gió?
Câu 3. Vai trò của bộ chỉnh lưu, bộ nghịch lưu (inverter)?
Câu 4. Em hãy nêu cấu tạo và các bước để chế tạo trụ điện gió. Vẽ hình sản phẩm này.

HS tìm hiểu và thảo luận nhóm để chế tạo sản phẩm.
Bước 3. Đề xuất giải pháp thiết kế
- Mỗi HS tự vẽ bản thiết kế sản phẩm rồi đề xuất vật liệu phù hợp để chế tạo.
- Mỗi HS trình bày bản thiết kế sản phẩm của mình trước nhóm, các HS trong nhóm
cùng thảo luận rồi thống nhất lựa chọn một bản thiết kế của nhóm mình tốt nhất từ kiểu
dáng đến vật liệu chế tạo.
3. Hoạt động 3: Lựa chọn giải pháp thiết kế
Bước 4. Trình bày, thảo luận, lựa chọn giải pháp thiết kế
- Trình bày: Mỗi HS trong nhóm trình bày kiến thức nền và bản thiết kế mô hình
điện gió của mình.
- Thảo luận, lựa chọn giải pháp: Mỗi nhóm thảo luận để lựa chọn kiến thức nền
và bản vẽ mô hình điện gió tốt nhất.
4. Hoạt động 4: Chế tạo mẫu; thử nghiệm, đánh giá
Bước 5. Chế tạo mẫu
- Mỗi nhóm HS phân công nhiệm vụ để chế tạo mô hình điện gió đáp ứng các tiêu
chí.
Bước 6. Thử nghiệm, đánh giá
- GV phát Phiếu thử nghiệm mô hình điện gió (đáp ứng các tiêu chí)
https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

- Mỗi nhóm HS thử nghiệm, đánh giá và điều chỉnh mô hình điện gió dựa trên các
tiêu chí.
5. Hoạt động 5: Chia sẻ, thảo luận; điều chỉnh.
Bước 7. Chia sẻ, thảo luận
- Mỗi nhóm HS trình bày và giới thiệu mini, quá trình làm việc của nhóm để tìm
hiểu kiến thức nền và chế tạo mô hình điện gió theo các tiêu chí.
- Các nhóm thảo luận, đóng góp ý kiến.
Bước 8. Điều chỉnh.
- Mỗi nhóm ghi nhận kiến thức nền điều chỉnh mô hình điện gió theo các ý kiến đã
được GV tổng kết.
IV. Phụ lục
1) Phiếu đánh giá sản phẩm
TIÊU CHÍ

MỨC ĐỘ
TỐT

ĐẠT

CHƯA
ĐẠT

+ Mô hình điện gió có đầy đủ các bộ phận:
Trụ điện, cánh quạt, bộ phận chuyển năng
lượng từ gió thành dòng điện, đèn led.
+ Mô hình điện gió sử dụng được trong thực
tế được.
+ Mô hình điện gió được thiết kế có tính
thẩm mĩ, bền chắc, dễ sử dụng và có tính
sáng tạo cao.
2) Phiếu đánh giá phẩm chất và năng lực các thành viên trong mỗi nhóm
PHIẾU ĐÁNH GIÁ PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC
https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Nhóm: ……….
Họ và tên HS: …………………………………………….
1) ………………..
2) ………………..
3) ………………..
4) ………………..
5) ………………..
6) ……………….
Phẩm chất, năng lực

Đạt

Chưa đạt

Phẩm chất: Yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực,
trách nhiệm.
Năng lực cốt lõi: Tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp
tác, giải quyết vấn đề và sang tạo.
Năng lực chung: Tìm hiểu tự nhiên và xã hội, công
nghệ, thẩm mỹ, thể chất, tính toán, tin học, ngôn ngữ.
Năng lực đặc thù (bộ môn): ….

3) Trả lời các câu hỏi của Hoạt động 2 (Khám phá kiến thức nền)
Câu 1. Turbine gió là motor điện một chiều có hai phần chính: Rotor và Stator
Rotor: phần quay (cánh quạt, trục, cuộn dây…) còn gọi là phần cảm
Stator: phần tĩnh cảm nhận từ trường sinh ra còn gọi là phần ứng.
Chức năng: cánh quạt đón lấy gió, khi phần rotor quay có sự biến đổi động
năng của gió thành cơ năng, cơ năng thành điện năng cụ thể biến đổi momen quay
thành điện năng thông qua hiện tượng cảm ứng điện từ.
Câu 2. Khi gió tác động lên cánh quạt, cánh quạt quay làm cho trục quay. Trên trục
cánh quạt có gắn phần cảm ứng (cuộn dây quấn lên một lõi sắt từ-giống như rotor của
động cơ). Phần cảm quay sinh ra một sức điện động tạo nên một từ trường. Từ trường
https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

này cảm ứng lên phần ứng (Các cuộn dây đặt cố định) làm sinh ra một sức điện động
Eư, Sức điện động này tạo nên điện áp ở đầu ra của các cuộn dây.

Câu 3.
-Bộ chỉnh lưu: để tạo ra dòng điện ổn định nạp vào bộ tích điện
-Bộ nghịch lưu (inverter) để chuyển điện từ pin tích điện hay Acquy thành điện xoay
chiều nếu sử dụng các thiết bị xoay chiều (AC) 
Câu 4. Các nhóm thảo luận và áp dụng kiến thức ở các bài học trước để nêu từng bước
quy trình tạo ra sản phẩm máy điện gió của nhóm
Câu 5. Các nhóm thảo luận ý tưởng để cải tiến hoạt động của các loại máy khác và
nêu được lý do mà nhóm chọn để trình bày ý tưởng đó một cách thuyết phục cho cả
lớp.

4) Gợi ý sản phẩm
1 Moto (3 V)

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

chuẩn bị 3 dây đỏ, 3 dây đen dài 10 cm

Làm quạt gió 3 cánh

Pin tích trữ điện BRC 18650 6800 mAh

Đèn led chân dài là (+), chân ngắn là (-)

Lắp công tắc 3 chân vào đế hộp
Chân 1 nối với cực dương (+) của đèn led
Chân 2 nối với cực dương (+) của pin tích trữ điện
Chân 3 nối với cực dương (+) của quạt (có lắp nối tiếp
con Điôt)
Điốt
1 2

3

công tắc

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Lắp thêm cục pin tích trữ điện,
Ống bình minh  27 dài 5 cm làm chân đế quạt

Lắp trụ ống bình minh  21 dài 12 cm, phần trên nối
ống nằm ngang  27 dài 2 cm làm lồng chứa moto

Lắp đèn, cánh quạt và đuôi quạt (phần đuôi xem như
chiếc bánh lái khi gió đột ngột đổi hướng)
Nối 3 dây đen (-) của đèn, quạt, pin đấu chung như
hình
Và 3 dây đỏ cùa đèn, pin, quạt lắp vào công tắc 3
chân theo ba vị trí từ trái qua phải

Làm gọn dây điện
Lắp nắp đậy lên bề mặt hộp tạo sản phẩm điện gió
( quạt 3 cánh)

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794

Kéo công tắc qua phải, thổi gió vào cánh quạt hệ
thống tự động sạc vào pin tích trữ điện

Kéo công tắc qua trái: đèn sáng

Cách vận hành sản phẩm:
Kéo công tắc qua trái: đèn sáng
-Lưu ý: khi đèn sáng mờ cần đưa hệ thống ra gió và kéo
công tắc qua phải, hệ thống sẽ tự sạc vào pin

https://hoatieu.vn/tai-lieu/ke-hoach-bai-day-khau-trang-cua-em-lop-2-219794